انواع مقاله از نظر محتوایی چگونه است ؟
by
با یکی دیگر از مقالات موسسه ی پژوهشی علم گستر که در زمینه ویراستاری ، پذیرش و چاپ مقاله مشغول فعالیت است ، با ما همراه باشید تا با موضوع انواع مقاله از نظر محتوایی چگونه است ؟ ، توضیحاتی را خدمت شما ارائه دهیم .
مقاله علمی پژوهشی
این نوع مقاله ، نتیجه پژوهشی جدید است که خود مولف انجام داده است . این نوع مقالات معمولا سه نوع ساختار دارند : یا طرحی کاملا نو و جدید دارند یا به مسئلهای قدیمی با نگاهی نو پرداخته اند یا بخشی از تحقیقات پیشینیان را نقد علمی کردهاند .
رعایت اخلاق در این نوع مقالات احترام با تحقیقات و محققان پیشین و احترام به پژوهش آنها است .
مقاله علمی ترویجی
این نوع مقالات در حالی که کاملا علمی هستند ، از نظر ساختار و لحن مقاله با مقالات علمی و پژوهشی متفاوتاند . چون در این نوع مقالات ، مخاطبین همتراز مولف نیستند و میتوانند دانشجویان و دانشپژوهانی باشند که میخواهند تحقیق در این موضوع را شروع کنند یا علاقهمندانی باشند که فقط علاقه به مباحث دارند ؛ لذا باید لحن نوشته به صورتی باشد که همه افراد بتوانند از آن استفاده کنند . لحن ساده و روان و پرهیز از محاسبات آماری پیچیده از ویژگیهای این نوع مقالات است .
مقاله علمی مروری
در این نوع مقالات ، نویسنده به مرور و تحلیل کلان و انتقادی نوشتههایی میپردازد که قبلا در آن زمینه منتشر شدهاند . مؤلف مقاله مروری از طریق مقوله بندی ،یکپارچه سازی ، و ارزشیابی آثار پیشین ، سیر پیشرفت پژوهش های جاری را در جهت روشن کردن مسئله ای مشخص دنبال می کند .
در واقع مناسب ترین فرد برای چنین نگارش مقاله ای ، متخصص اهل تتبّع و مطالعه است که از نظر اطلاعات حوزۀ موضوعی خود نیز بهنگام باشد . چنین فردی را معمولاً به عنوان متخصص متون موضوعی (Subject Literature Specialist) می شناسند که با متخصص موضوعی (Subject Specialist) متفاوت است (حرّی ، ۱۳۸۸، ص ۱۸۲-۱۸۳) .
مقالۀ دایره المعارفی
دایره المعارف ها منطقاً ارائه دهنده اطلاعات پایه در زمینه های مختلف موضوعی هستند نه نویافته هایی که حاصل پژوهش اصیل باشد . به همین دلیل ، مقالۀ دایره المعارفی مبتنی بر اسناد و مدارک و منابعی است که پیشاپیش موجود بوده و مورد جست و جو و بازیابی قرار گرفته است . مستند بودن در مقالۀ دایره المعارفی حائز اهمیت فراوان است . زیرا هر پارۀ اطلاعاتی که در مقاله دایره المعارفی درج می گردد توسط سند و مدرکی از پیش موجود حمایت می شود .
محتوای مقالۀ دایره المعارفی علی القاعده می بایست فارغ از ارزش گذاری و جانب داری له یا علیه اندیشه ای خاص باشد و بتواند تصویری از اطلاعات موجود در یک زمینه را عرضه کند ؛ و هرگاه گرایش به جهت ویژه ای دارد ، در واقع ، تجلّی این گرایش می بایست از سر جمع اسناد و مدارک حاصل آمده باشد نه از تمایلات ذهنی نویسنده .
منابع مقالۀ دایره المعارفی نیز می بایست از جامعیت برخوردار باشد تا از یک سونگری مباحث مقاله پرهیز شود . منابع گردآمده باید حاوی نظرگاه های متفاوت و حتی متعارض باشد . از لحاظ کیفی نیز اعتبار مؤلفان منابع ، اصالت منابع ، انصاف و بی طرفی نویسندگان در برخورد با حقایق دارای اهمیت است (حرّی،۱۳۸۸، ص ۱۸۶-۱۸۸).
مقالۀ کنفرانسی
مقاله ای که برای ارائه در همایش های علمی تدوین می شود از لحاظ ساختار و محتوا مشابه مقاله ژورنالی است ، یعنی همه اصول دربارۀ آن صادق است ، خصوصاً بر نوآورانه بودن آن تأکید می شود . امّا آنچه آن را از مقاله مجله متفاوت می کند دو وجهی بودن آن است .
وجهی از آن روایتی است که قرار است در همایشنامه (Proceedings) به چاپ برسد و وجه دیگر آن روایتی است که باید در حضور جمع ارائه شود . تفاوت این دو از لحاظ حجم و نوع پردازش است .
روایت چاپی ممکن است از حجم بیشتری برخوردار باشد ، چون مطالعۀ آن در فراغت بیشتری توسط علاقه مندان صورت می گیرد . امّا در روایتی که برای ارائه آماده می شود ، ناگزیر باید نکاتی را رعایت کرد که از اهمیت بسزایی برخوردارند . از جمله سازگار کردن متن با مدت پیش بینی شده و استفاده از تدابیر تصویری مناسب همچون پاورپوینت .